Voorbeelden van Hulpverlening

De onderstaande verhalen zijn gebaseerd op diverse ervaringen van cliënten van het NC PLD. De namen en exacte situaties zijn fictief. Door op een titel te klikken komt men op het betreffende verhaal. Functies van hulpverleners en enige andere termen worden onderaan de pagina uitgelegd. Steekwoorden kunnen worden aangeklikt waarna naar de uitleg wordt gesprongen.

Plotsdoof aan 1 oor.

 Aanmelding
Mevrouw Route belt naar het NC PLD. Zij vertelt dat ze ineens doof is geworden aan 1 oor. Ze is naar de KNO-arts geweest. Deze zegt dat er niets aan te doen is en heeft mevrouw Route doorverwezen naar het NC PLD omdat ze veel problemen ervaart en zich hierdoor erg onzeker voelt. Het aanmeldgesprek vindt bij haar thuis plaats omdat ze zich op straat niet veilig voelt. Hierbij worden de problemen geinventariseerd, de mogelijkheden besproken en de gegevens verzameld welke nodig zijn om verdere hulp te krijgen en te financieren.

Intake
Mevrouw Prins, specialist plots- en laatdoven bij GGMD, plant een aansluitend intakegesprek met mevrouw Route. Zij had al wat last van ouderdomsdoofheid en is toen plotseling doof geworden aan 1 oor . Nu kan zij ineens niet meer horen waar geluiden vandaan komen en durft veel dingen niet meer te doen. Gesprekken in groepen kan zij moeilijk volgen en ze houdt er ook niet van de aandacht naar zich toe te trekken met een probleem. Daarom zegt ze niet wat er aan de hand is. Ze hoort de deurbel niet meer en de telefoon vaak ook niet. Haar hoofdvraag is: hoe kan ik omgaan met mijn plotsdoofheid? Mevrouw van Prins stelt voor om en drietal zaken te ondernemen en mevrouw Route kan zich hier goed in vinden.

Plan en aanpak
  1. Een gesprek met een audioloog van het Audiologisch Centrum. Hierin wordt het mevr. Route duidelijker waarom ze in een groep zo moeilijk kan verstaan ook als iemand aan de goede kant zit. Ze krijgt ook wat praktische tips.
  2. Een aantal gesprekken met mevrouw Prins om een weg te vinden in het omgaan met de plotsdoofheid. Hierin wordt besproken dat ze alle recht heeft om aandacht te vragen voor haar slechthorendheid. Gesprekspartners hebben er ook baat bij wanneer de communicatie goed verloopt. Mevrouw Route moet hier echt aan wennen en krijgt suggesties mee hoe ze dit kan aanpakken.
  3. Daarnaast worden er praktische zaken geregeld, zoals een wek- en waarschuwingssysteem. Via een flitslamp ziet ze nu wanneer er aangebeld wordt of de telefoon gaat en haar wekker onder haar kussen trilt haar nu wakker.
Afronding
Na 4 maanden heeft mevrouw Prins een afsluitend gesprek met mevrouw Route. Ze voelt zich gaande weg weer veiliger en zekerder, door de hulpmiddelen maar ook doordat ze er meer aan went om met haar slechthorendheid om te gaan en er aandacht voor te vragen in de communicatie.
Wanneer ze toch weer vragen heeft weet ze waar ze weer terecht kan.

Toenemend slechthorend, en problemen op het werk.

 Aanmelding
Mevrouw Korte is sinds 5 jaar toenemend slechthorend. Ze is zich ervan bewust geworden dat dit een steeds grotere rol speelt in haar leven en vraagt zich af wat het NC PLD haar te bieden heeft. Zij vraagt allereerst een informatiepakket aan. Er bestaat veel informatie, het aanbod is groot. Ze besluit zich aan te melden voor een intakegesprek voor verder advies. In een aanmeldgesprek met GGMD worden de mogelijkheden besproken en de gegevens verzameld welke nodig zijn om verdere hulp te krijgen en te financieren. Hierbij wordt ook besproken dat een schrijftolk de communicatie veel makkelijker maakt. Daarvoor wordt een voorziening aangevraagd, de zogenaamde leefuren voor de privé-situatie. Ze kan nu 30 uur per jaar gebruik maken van een tolk.

Intake
Mevrouw Korte krijgt hierna een intakegesprek met de heer Josiassen, specialist plots- en laatdoven bij GGMD. Hij heeft een schrijftolk bij zich. Deze typt alles uit wat er gezegd wordt, wat direct zichtbaar is op een laptop. Eigenlijk kan mevrouw Korte het zo wel ongeveer volgen maar het blijkt toch handig om een aantal zaken precies terug te kunnen lezen.
Zij vertelt over haar problemen en haar ervaringen op het werk bij de afdeling inkoop van een groot bedrijf. In bijeenkomsten met de groep vertegenwoordigers heeft ze veel moeite om het allemaal te volgen. Ze is nu vaker en sneller moe op het werk en moet meer moeite doen om te begrijpen wat er gezegd wordt. Ze is bang dat ze in de ziektewet terecht komt. De heer Josiassen geeft aan dat gehoorverlies op vele terreinen van het leven ingrijpt en dat het allerlei gevolgen heeft. Mevrouw Korte vertelt dat deze problemen niet alleen op haar werk spelen maar ook in haar sociale leven met vrienden, familie en activiteiten in de buurt, waaruit ze zich bijna ongemerkt steeds meer is gaan terugtrekken.

Plan en aanpak
  1. Om de meest lastige situatie in groepsbijeenkomsten op het werk aan te kunnen wordt gelijk een procedure gestart om een voorziening voor een schrijftolk voor de werksituatie aan te vragen. Hierdoor kan zij een deel van haar werkuren een beroep doen op een tolk als dat nodig is.
  2. Na overleg met de werkgever wordt een traject met een jobcoach geregeld. Er vinden een aantal gesprekken plaats op de werkplek waarbij de problemen besproken worden, hoe het contact met de collega’s en de leiding verloopt en vooral hoe de energiebalans van mevr. Korte is, wat ze wel en wat ze niet aankan. Het blijkt mogelijk om het werk op een rustiger plek uit te voeren. De jobcoach organiseert een voorlichtingsbijeenkomst voor collega’s om hen te informeren over de situatie en tips te geven voor een betere communicatie. Er blijven problemen met een alarmeringssysteem en de telefoon die mevrouw Korte niet kan horen. Er wordt een apart bureau ingeschakeld om hier advies in te geven waarop er aanpassingen komen met trilsignalen.
  3. In afwachting van de jobcoach heeft mevrouw Korte behoefte om de gevolgen van haar slechthorendheid te bespreken met iemand die hier meer van weet en tips kan geven. Zij heeft daarvoor een viertal gesprekken met de de heer Josiassen.
Afronding
Na een jaar vindt er een afrondend gesprek plaats. Eerst dacht mevrouw Korte dat ze van baan moest veranderen. Ze doet nog hetzelfde werk, met veel voldoening en voelt zich er weer veel meer in betrokken. Zij heeft ook het gevoel dat ze weer actiever geworden is in haar sociale leven, al was het wel wennen om op een buurtbijeenkomst met een schrijftolk te verschijnen. Ze heeft zich aangewend om kort duidelijk te maken op welke wijze ze het beste kan communiceren.

Ineens verslechterd gehoor en relatieproblemen door de communicatie.

 Aanmelding
Jeanine is altijd wat slechthorend geweest. Zij is getrouwd en werkt 3 dagen in de week. Het laatste jaar gaat haar gehoor ineens verder achteruit. Het komt steeds vaker voor dat haar man Willem moet herhalen wat hij gezegd heeft. Soms heeft ze wel in de gaten dat hij praat maar verstaat ze het niet. Meestal loopt ze dan naar hem toe. Het gebeurt echter ook dat zij niet heeft gehoord dat hij wat gezegd heeft en hij denkt van wel. Dit geeft wederzijdse irritaties. Willem verwijt haar dat zij niet zegt wanneer zij iets niet verstaan heeft. Jeanine vindt dat Willem geen rekening met haar houdt. Ze praten steeds minder met elkaar .Via de website meldt Jeanine zich bij het NC PLD omdat ze niet weet hoe dit verder moet.
Jeanine en Willem worden uitgenodigd voor een aanmeldgesprek met GGMD om de problemen in kaart te brengen en waarbij gegevens verzameld worden welke nodig zijn om verdere hulp te krijgen en te financieren. Ze willen graag een manier vinden om beter te communiceren maar weten niet hoe. Ze krijgen gelijk wat praktische tips mee.
 
Intake
Daarop volgt een intakegesprek met mevrouw Slik, specialist plots- en laatdoven bij GGMD. In dat gesprek wordt duidelijk dat ze beiden erg ongelukkig zijn met de situatie. In overleg wordt een trajectplan afgesproken gericht op het verbeteren van de communicatie in de relatie en het omgaan met de slechthorendheid.

Plan en aanpak
  1. Zij beginnen samen aan een gebarencursus, NmG, om de mogelijkheden voor onderlinge communicatie uit te breiden, ook voor de toekomst, omdat het gehoor van Jeanine nog steeds achteruit gaat. De cursus vindt bij hen thuis plaats en de zus en zwager van Jeanine en goede vrienden doen ook mee.
  2. Zij maken een afspraak met een psycholoog van GGMD, gespecialiseerd in problemen rond slechthorendheid en doofheid. Hier hebben ze een paar gesprekken gericht op de blokkades en irritaties die er tussen hun geslopen zijn. Ze krijgen hierdoor een nieuwe impuls om goed naar elkaar te luisteren.
Afronding
Na een half jaar is de cursus NmG afgerond en de gesprekken met de psycholoog ook. Met mevrouw Slik vindt nog een laatste gesprek plaats waarin ze aangeven misschien in de toekomst nog een vervolgcursus NmG te willen maar voorlopig goed vooruit kunnen. Met de tips die ze hebben gekregen, het gebruik van gebaren als dat nodig is en de bewuste aandacht voor de communicatie is hun relatie veel verbeterd.

Plotsdoof.

 Aanmelding
Het was allemaal heel snel gegaan. Jaap was ziek. Eerst dacht men dat het gewoon een vervelende griep was maar een week later lag hij met een hersenvliesontsteking in het ziekenhuis. Ineens hoorde hij met beide oren niets meer maar hij voelde zich zo beroerd dat hij het nauwelijks in de gaten had dat het gebeurde. Na verloop van tijd knapte hij op maar zijn gehoor herstelde niet.
In het ziekenhuis werd steeds alles opgeschreven. Thuis gebeurde dat ook maar het was zo behelpen. In het ziekenhuis werd een procedure gestart voor een CI. Het hield hem op de been dat hij weer zou horen ook al zeiden ze dat dat nooit hetzelfde zou worden. Er waren onderzoeken nodig en een operatie zou nog een paar maand moeten duren. Hij verstopt zich het liefst tot het zover is. Zijn vrouw Anna ziet dit helemaal niet zitten. Zij wil met hem kunnen praten om te volgen waar hij zit met z’n hoofd. Ze belt met het NC PLD waarvan zij een folder vond in het ziekenhuis. Hierop volgt een bezoek van een aanmeldfunctionaris van GGMD en deze neemt een schrijftolk mee. In het gesprek worden de de gegevens verzameld welke nodig zijn om verdere hulp te krijgen en te financieren.

Intake
De heer Kilic, specialist plots- en laatdoven bij GGMD bezoekt hen thuis voor een intakegesprek. Anna brandt los met haar frustraties over de communicatie. Jaap volgt het gesprek via de laptop van de schrijftolk, dat blijkt een verademing om het zo snel te kunnen volgen. Hij geeft aan zich geen raad te weten met deze situatie en zich eigenlijk te schamen en hij heeft nog veel vragen over CI, wat je daarmee kan en hoe anderen dat ervaren. De heer Kilic geeft een aantal mogelijkheden aan om beter te kunnen communiceren zoals gebaren en spraakafzien. Dat laatste zit ook opgenomen in het programma van het ziekenhuis. Anna geeft aan wel graag wat gebaren te willen leren en uiteindelijk ziet Jaap dat ook wel zitten. Afgesproken wordt dat de heer Kilic afstemming zoekt met het CI-team over de aanpak.

Plan en aanpak
De procedure in het ziekenhuis voor een CI is veelomvattend. Jaap krijgt voorlichting, onderzoeken en er vinden gesprekken met een maatschappelijk werker plaats. In overleg met betrokkenen wordt besloten dat de heer Kilic twee trajecten in gang zet:
  1. Jaap en Anna krijgen op heel korte termijn een aantal lessen Nederlands met ondersteunende Gebaren, NmG door een gebarendocent bij hen thuis. De lessen en het oefenen zijn leuker dan ze dachten en geeft afleiding. Het helpt in de dagelijkse communicatie. Ze hebben ook bedacht dat het handig is wanneer een CI niet gebruikt kan worden zoals in het zwembad.
  2. Jaap en Anna worden in contact gebracht met de stichting Plotsdoven en de werkgroep CI. Per mail wisselen ze nu ervaringen uit met een paar mensen die al enige tijd een CI hebben. Hier hebben ze veel aan want het is toch anders dan dat wat je van een arts hoort.
Afronding
Na 4 maanden vindt de afronding telefonisch plaats, net een week voor de operatie. Ze geven aan blij te zijn met de gebaren die ze onder de knie hebben maar vooral heel gespannen en verwachtingsvol te zijn over de operatie. De begeleiding daarvoor is goed geregeld en ze hebben geen verdere vragen aan het NC PLD.

Specialist plots- en laatdoven

De specialist plots- en laatdoven is een gespecialiseerd maatschappelijk werker in dienst van GGMD. Hij/zij houdt een intakegesprek met de cliënt om de hulpvraag of het probleem van de cliënt helder te krijgen. Hierop wordt samen met de cliënt een passend hulpverleningsaanbod geformuleerd. Dit aanbod kan bestaan uit meerder begeleidingstrajecten welke op elkaar afgestemd worden. Hij/zij ziet hierop toe door contact met de cliënt en eventuele instanties die bij de hulpverlening betrokken zijn, waarbij de privacy van de cliënt gerespecteerd wordt. Wanneer de cliënt problemen ervaart bij de voortgang van de hulpverlening zal hij/zij waar mogelijk hier oplossingen voor zoeken. Hij/zij zal met name aandacht schenken aan een goede communicatie, noodzakelijk voor hulpverlening aan plots- en laatdoven. Het hulpverleningstraject wordt afgerond met een evaluatie. Een overzicht van de specialisten plots- en laatdoven van het NC PLD vindt u hier.

Maatschappelijk werker

Een maatschappelijk werker ondersteunt mensen met maatschappelijke of sociale problemen. De hier bedoelde maatschappelijk werker is gespecialiseerd in hulp aan doven en slechthorenden en bekend met de problemen van- en voorzieningen voor- mensen met een hoorprobleem. De maatschappelijk werker biedt in principe kortdurende hulpverlening. Tijdens het intakegesprek worden de problemen en klachten van de cliënt besproken. De maatschappelijk werker kijkt ook naar de invloed van de problemen op/van andere mensen uit de omgeving van de cliënt. De maatschappelijk werker leert de cliënt en diens situatie kennen en betrekt zonodig het netwerk erbij. Besproken wordt wat de maatschappelijk werker voor de cliënt kan betekenen. Hoe vaak en hoe lang gesprekken zijn, hangt vaak af van de hulpvraag van de cliënt. Voor hulp van een maatschappelijk werk moet er een indicatie aangevraagd welke een jaar geldig is. De maatschappelijk werker ondersteunt de cliënt bij de aanvraag. Zonodig kan na een jaar opnieuw een aanvraag ingediend worden. De hulpverlening is erop gericht om de cliënt informatie en steun te bieden opdat deze alleen weer verder kan. Indien nodig verwijst een maatschappelijk werker de cliënt door naar andere deskundigen, zoals een audioloog, logopedist, psycholoog of psychiater.

Jobcoach

Een jobcoach begeleidt op de werkvloer en is onafhankelijk van het bedrijf waar de cliënt werkzaam is. De jobcoach leert de werkomgeving kennen en betrekt alle betrokken partijen, de (nieuwe) werknemer, de directe werkomgeving en de leidinggevenden bij het proces. Hij of zij werkt toe naar een voor alle partijen optimale werksituatie, rekeninghoudend met de beperking van de werknemer. Hiertoe wordt o.a.. advies gegeven over communicatie, aanpassingen en hulpmiddelen, waarbij soms inschakeling van (technisch) specialist geadviseerd wordt. De jobcoach geeft ook inzicht in het gedrag en patronen van de werknemer waardoor deze prettiger kan functioneren. Een jobcoach wordt gefinancierd via het UWV.

Schrijftolk

Een schrijftolk vertolkt gesproken tekst, letterlijk of samengevat, in getypte tekst. Deze wordt getypt met een speciaal toetsenbord: het Veyboard. De dove of slechthorende leest de tekst op het scherm van een laptop. Ook andere informatie, zoals omgevingsgeluiden, wordt weergegeven. Een schrijftolk kan ingezet worden in allerlei situaties zoals bij gesprekken met hulpverleners, het volgen van onderwijs of cursussen, een familiebijeenkomst of een vergadering. Voor de privé-situatie kunt u zogenaamde "leefuren" aanvragen bij het zorgkantoor in uw regio (www.cvz.nl). U heeft een verklaring of audiogram van uw arts of audioloog nodig. Dit betreft 30 uren per jaar. Voor werk en onderwijs kunt u een aanvraag indienen bij een UWV-kantoor (www.uwv.nl). Voor werk is dit mogelijk tot 15% van de contracturen. Voor onderwijs geldt een voorziening van 100%. Ook hier is een verklaring van een arts of audioloog (audiogram en gehandicaptenstatus) noodzakelijk.

Audioloog

Een audioloog is een geneeskundig specialist die zich bezig houdt met het meten en door hulpmiddelen corrigeren van de gehoorfunctie. Ook wordt binnen de audiologie stil gestaan bij de psychologische en psycho-sociale aspecten van slechthorendheid en de hulp die daarbij kan worden geboden.

NmG

NmG staat voor Nederlands (ondersteund) met Gebaren. Hierbij spreekt men gewoon maar duidelijk articulerend en maakt gebaren bij woorden die gezegd worden. Het is niet hetzelfde als Nederlandse Gebarentaal (NGT); daarbij wordt namelijk niet gesproken, dus kan er ook geen spraakafzien worden toegepast, terwijl dit bij NmG juist een essentieel onderdeel is. Ook houdt NmG de grammatica (woordvolgorde) van het Nederlands aan, terwijl NGT een geheel eigen grammatica heeft.

Cochleair Implantaat

Een cochleair implantaat of kortweg CI is een electronische prothese die het buiten-, midden- en binnenoor overbrugt. Het zet geluid om in electrische pulsen die de gehoorzenuw stimuleren. Met een CI kunnen personen die geen of nog maar een beperkt restgehoor bezitten opnieuw klanken, geluiden en spraak waarnemen. Een CI is echter geen wondermiddel, noch een 1:1 vervanging van het natuurlijke gehoor. CI-geïmplanteerden moeten veelal opnieuw leren horen; dit vergt tijd, oefening en geduld. Ook zullen CI-geïmplanteerden nooit zo goed kunnen horen als een "normaal" persoon; zij zijn en blijven op zijn best slechthorend.

Stichting Plotsdoven

De Stichting Plotsdoven is de landelijke organisatie voor belangenbehartiging van mensen die plotseling of meer geleidelijk doof zijn geworden. De Stichting Plotsdoven:

De website van de Stichting Plotsdoven is te vinden op www.stichtingplotsdoven.nl.